Uitvaart


Een uitvaart zelf regelen, passend bij de overledene?
Dat kan! Op deze pagina vind je tips en inspiratie voor
een bijzondere anders-dan-anders uitvaart. 
Wat mag wel en wat mag niet bij een uitvaart?
Je leest het hieronder.

 

Uitvaart regelen

Het is gebruikelijk dat nabestaanden iemand inschakelen om de uitvaart te regelen. Het is fijn dat er iemand meedenkt en de weg weet in deze moeilijke tijd. Meestal wordt dan gekozen voor een gebruikelijke uitvaart, waarbij de gedenkingsdienst het enige persoonlijke tintje meegeeft. Het kan ook anders. Je mag een uitvaart ook zelf regelen. Of gedeeltelijk zelf regelen, net wat je zelf fijn vindt. Je kunt bijvoorbeeld zelf de locatie kiezen en met de locatie overleggen en de uitvaartondernemer het vervoer laten regelen. Hieronder de mogelijkheden wat je zelf kunt en mag doen en enkele regels die gelden bij een uitvaart.

Wat mag je zelf doen bij een uitvaart?

Eigenlijk mag je heel veel zelf doen bij een uitvaart. Hieronder noemen we een aantal zaken op die je zelf mag doen. Uiteraard kan je er ook voor kiezen om een deel hiervan zelf te doen en een ander deel uit te besteden aan een begrafenisondernemer.

Uitvaartmogelijkheden

Eén van de eerste keuzes na een overlijden is de keuze voor begraven of cremeren. Als je al weet wat je voorkeur heeft, dan is het handig om dit vast te leggen. Zo weten je nabestaanden wat jouw wensen zijn wanneer je komt te overlijden. In Nederland kiest ongeveer 40% van de mensen voor een begrafenis en 60% voor een crematie. Ook een natuurbegraafplaats wordt steeds populairder. 

3 regels bij een uitvaart

Bij iedere uitvaart gelden onderstaande 3 regels:
1. Na het overlijden moet een arts gewaarschuwd worden die het overlijden vaststelt en een overlijdensverklaring invult. Met deze verklaring kan een verlof tot begraven of cremeren aangevraagd worden.
2. Begraven mag alleen op een aangewezen (natuur-) begraafplaats en cremeren mag alleen in een crematorium.
3. Een begrafenis of crematie mag niet eerder dan 36 uur na het overlijden plaatsvinden en mag niet later dan 6 dagen na het overlijden plaatsvinden.

Zelf aangifte doen van overlijden

Na het overlijden moet een arts ingeschakeld worden die een overlijdensverklaring opstelt. Met deze overlijdensakte kan je aangifte van overlijden doen bij de Burgerlijke Stand. De ambtenaar van de Burgerlijke Stand stelt vervolgens een overlijdensakte op. Deze akte is het bewijs van overlijden en heb je bijvoorbeeld nodig bij instellingen en bij de notaris het bewijs van overlijden aan te tonen. De ambtenaar van de Burgerlijke Stand geeft tevens het verlof om de overledene te begraven of te cremeren.

De overledene zelf afleggen en opbaren

Je mag een overledene zelf afleggen en opbaren of dit samen doen met een deskundige. Dit kan een overledenenverzorger zijn of een verpleegkundige in een ziekenhuis. Let op: wanneer iemand in een ziekenhuis of verpleeghuis, dan moet je uitdrukkelijk kenbaar maken dat je wilt helpen en/of aanwezig wilt zijn bij het afleggen.

Thuis opbaren

De overleden mag altijd thuis opgebaard worden, ook wanneer hij of zij in het ziekenhuis of verpleeghuis is overleden. Om de overledene thuis op te baren kan een koelelement gehuurd worden via een uitvaartonderneming. In de winter kan er ook voor gekozen worden om de ramen open te zetten. Eventuele geuren kunnen gemaskeerd worden met speciale absorberende korrels, wierook of gemalen koffie. Een andere mogelijkheid is om een lichte balseming van het lichaam toe te passen.

Mag een lichaam gebalsemd worden?

Wanneer er geen orgaandonatie plaatsvindt, mag het lichaam licht gebalsemd worden, ook wel thanatopraxie genoemd. Dit is een licht conserverende behandeling waarbij het lichaam maximaal 10 dagen geconserveerd wordt. Hierbij worden de aderen gevuld met een conserveringsoplossing waar onder andere formaline in zit. Deze behandeling zorgt ervoor dat het ontbindingsproces voor korte tijd wordt gestopt. De nabestaanden beslissen zelf of ze deze behandeling willen toepassen.

Mag je zelf een uitvaart kist maken?

Ja, dat mag! Er zijn wel enkele regels. De kist mag bijvoorbeeld niet gemaakt worden kunststoffen of metalen, met uitzondering van kleine delen zoals handvatten, schroeven en ornamenten. Wordt de overledene gecremeerd, dan moet de kist gemaakt worden van brandbaar materiaal. Gebruikelijke afmetingen voor een uitvaartkist zijn 180 tot 200 cm lang en 50 tot 55 cm breed. Sommige begraafplaatsen en crematoria hanteren bepaalde voorschriften ten aanzien van de afmetingen van de kist.

Niet vergeten bij een zelfgemaakte uitvaart kist

Volgens de wet moet op de kist een registratienummer worden aangebracht. Dit nummer moet hetzelfde zijn als het nummer op een bijgevoegd document dat tevens de namen, de data van geboorte en overlijden van de overledene dan wel de geslachtsnaam van de doodgeborene bevat. Je kunt voor dit document een kopie van het verlof tot begraven of cremeren gebruiken, waar je een zelf verzonnen nummer op aanbrengt. Datzelfde nummer zet je dan met bijvoorbeeld een sticker of een viltstift (op een onzichtbare plaats onder) op de kist. Dan is duidelijk dat deze papieren bij deze kist horen. Bij crematie voorziet het personeel van het crematorium het lijk van een vuurvast identificatie-steentje, zodat men later de herkomst van de as vast kan stellen om verwisseling te voorkomen.

Kan ik zelf een kist kopen bij een fabrikant of via een website?

Ja, ook dat kan. Bij de meeste kistenfabrikanten is het niet gebruikelijk dat ze aan particulieren leveren, maar er worden steeds meer uitzonderingen gemaakt. Bovendien komen er steeds meer uitvaartwinkels en websites waar men als particulier zelf een kist kan kopen.

Is een kist verplicht?

Nee, een overledene hoeft niet per se te worden begraven of gecremeerd in een kist. Er moet wel een omhulsel gebruikt worden vanuit hygiënisch oogpunt. Kies je voor een ander omhulsel dan een kist, zoals bijvoorbeeld een lijkwade, informeer dan van tevoren of dit is toegestaan bij de begraafplaats of crematorium. 

Moet de overledene altijd in een rouwauto vervoerd worden?

Nee, in principe mag alles en ben je vrij om voor ieder willekeurig voertuig te kiezen. 

Mag ik zelf weten wie de kist draagt?

Iedereen mag zelf dragers inhuren om de kist te dragen, maar dit is niet verplicht. De kist mag ook gedragen worden door familie of vrienden. 

Mag ik bij de crematie zelf aanwezig zijn?

Ja, iedereen mag bij de crematie zelf aanwezig zijn. Of het daadwerkelijk mogelijk is, is afhankelijk van het beleid en de inrichting van het crematorium. De ruimte bij de oven moet groot genoeg zijn voor bezoekers. Het gebeurt steeds meer dat men bij de crematie zelf aanwezig wil zijn en steeds meer crematoria hebben hun ovenruimte inmiddels zodanig aangepast dat dit ook mogelijk is. Informeer vooraf naar de mogelijkheden en kies het crematorium dat bij jullie wensen past.

Een begraafplaats kiezen

In Nederland ben je vrij om zelf een begraafplaats te kiezen. Er zijn gemeentelijke en bijzondere (niet-gemeentelijke) begraafplaatsen. Beheerders van bijzondere begraafplaatsen zijn vrij om personen te accepteren danwel te weigeren. Bij sommige kerkelijke begraafplaatsen worden alleen leden van het eigen kerkgenootschap geaccepteerd. Sommige gemeentelijke begraafplaatsen accepteren alleen inwoners van een bepaalde gemeente. Bij de meeste begraafplaatsen is echter iedereen welkom, informeer van tevoren naar de mogelijkheden.

De asbus thuis bewaren

De opdrachtgever van de crematie beslist wat er met de as gebeurt. Wanneer de wens van de overledene bekend is, moet deze opgevolgd worden. De as kan uitgestrooid worden, maar mag ook thuis in een asbus of urn bewaard worden. De asbus of urn mag een maand nadat de as in de bus is geborgen meegenomen worden naar huis. 

De as verstrooien

De as mag op iedere willekeurige plaats uitgestrooid worden, mits er toestemming voor is gegeven door de eigenaar van de grond. Belangrijk hierbij is dat in de wet vermeld staat dat de wens van de overledene hierin opgevolgt dient te worden. Leg zo mogelijk speciale wensen van tevoren vast op papier. Zijn de wensen van de overledene niet bekend, dan zijn de nabestaanden vrij om zelf te beslissen wat er met de as gebeurt.

Uitvaart locaties

Nabestaanden zijn vrij om te kiezen waar hun uitvaart of gedenkingsdienst plaatsvindt. Sommige locaties bieden unieke mogelijkheden. Denk hierbij aan een boot waarop je in een besloten kring afscheid kunt nemen, waarna de as uitgestrooid wordt over het water. Of een locatie aan het strand met een asverstrooiing over zee. Of een boerderij waar je in de tuin onder de boom een herdenkingsdienst houdt, waarna de begrafenis plaatsvindt op de naastgelegen natuurbegraafplaats. Laat je inspireren door de bijzondere mogelijkheden en bekijk de uitvaartlocaties op deze website.

Uitvaart locatie aanmelden

Ken jij zo'n bijzondere uitvaartlocatie? Laat het ons weten via onderstaand contactformulier. Hiermee help je anderen om een mooie en passende uitvaart samen te stellen.

 

Contactformulier